Terug naar publicaties

Inhoudelijk jaarverslag 2007

Vertraag

vertraag

vertraag je stap

Stap trager dan je hartslag vraagt.

Verlangzaam

Verlangzaam

verlangzaam je verlangen.

En verdwijn met mate.

Neem niet je tijd

en laat de tijd je nemen.

Laat.

L. Nolens

Met dit gedicht rondden we op 16 maart het feest van “Eén jaar Espero” af. Als startend centrum merkten we al snel dat er geen handig kant-en-klaar bouwpakket bestaat voor een intensief, gezinsgericht residentieel therapeutisch centrum. We stonden voor een complexe onderneming. Maar dat wisten we. De energie, de goesting, de ideeën waren er. Pas gaandeweg merkten we dat we een belangrijk ingrediënt misten: geduld.

We ondervonden dat ook in Espero - net zoals bij onze gasten en gezinnen - veranderingen zelden plotse metamorfoses zijn. Veranderen is een proces van lange adem, van volhouden, van stap-voor-stap verder bouwen. Een proces dat begint met concrete, haalbare en gezamenlijk gedragen doelen te stellen – liefst geen 15 tegelijk.

Net zoals onze gasten en gezinnen betrapten we er ons dat we vooral bezig waren met wat nog beter kon, en dat we te weinig oog hebben voor wat goed is, waar we fier op mogen zijn.

Het voorbije jaar leerden we met vallen en opstaan – ook weer net zoals onze gasten en gezinnen – dat we niet alles tegelijk kunnen. De energie en de ambitie bleef, maar we voegden er geduld aan toe, denken op langere termijn, prioriteiten stellen, ... . We verlangzamen (soms) ons verlangen, maar we laten het niet verdwijnen ... .

U vindt in dit jaarverslag enkele cijfers over onze aanmeldingen, onze gasten, onze werking. Verder vertellen we graag iets over enkele belangrijke processen uit het voorbije jaar, en blikken we even vooruit. Alvast bedankt voor uw interesse in onze werking. We luisteren graag naar uw vragen, opmerkingen en bedenkingen.

We willen graag ook diegene bedanken die Espero mee mogelijk maken. We denken daarbij aan het Vlaams Agentschap voor personen met een Handicap, en de Vlaamse gemeenschapscommissie, als belangrijkste structurele partner. Het voorbije jaar konden we ook weer rekenen op de steun van heel wat clubs en verenigingen, die we ook graag zeer hartelijk bedanken: Inner Wheel Gaasbeek, Kindergeluk vzw, Rotary Bouchout-Meise, Fifty-one Halle en Kiwanis Affligem-Hopland. De koning Boudewijnstichting steunde ons project rond ADHD en allochtone gezinnen. Tot slot ook een dankjewel aan de vele particulieren, die ons een kleine of grote gift schonken.

Mattias Bouckaert

Directeur OBC espero

1. Espero in cijfers

Onze aanmeldingen

We kregen in 2007 in totaal 53 aanmeldingen.

• De verhouding jongens/meisjes was 60/40

• Onze aanmeldingen komen vooral uit Halle-Vilvoorde (45%), Brussel (25 %) en Oost-Vlaanderen (25%).

• Bijzondere jeugdzorg is onze belangrijkste doorverwijzer, goed voor 43 % van alle aanmeldingen. Daarnaast zijn ook jeugdrechtbank (28 %) en geestelijke gezondheidszorg (18%) belangrijke toeleiders.

• Eén op vier aanmeldingen gaat over allochtone gezinnen

Maar één op vijf van deze aangemelde gezinnen kon starten in 2007 (22%).

De gemiddelde wachttijd tussen aanmelding en start opname bedraagt momenteel 4 maanden.

Onze gasten & gezinnen

In 2007 werden 33 gezinnen gedurende korte of langere tijd door Espero begeleid. Het merendeel van onze gasten heeft al een heel hulpverleningstraject achter de rug. 70 % heeft al een of andere vorm van residentiële hulp achter de rug. Ruim één derde heeft een voorgeschiedenis met episode(s) van ernstige mishandeling of verwaarlozing. Ongeveer de helft van onze jongeren volgt buitengewoon onderwijs. Een kwart van onze jongeren zat tijdens zijn verblijf korte of langere tijd zonder school (9 op 33).

• Bij 13 gezinnen werd dit traject in 2007 afgerond, gemiddeld na 10 maanden. 9 van de 13 betrokken gasten gingen naar huis, al dan niet met verder ambulante hulp (70%). Voor 4 gasten zochten we een andere vorm van residentiële hulp.

• Bij 20 gezinnen liep onze begeleiding door in 2008

Niet elk behandeltraject loopt van een leiden dakje. In 2007 werd er 5 x een externe time-out ingezet, een korte bezinningsperiode waarbij een gast enkele dagen verblijft in een boerderijproject of in een afdeling psychiatrie. Op die manier proberen we breuken te voorkomen, wanneer samenwerking onder druk staat door ernstige agressie, door chronisch weglopen, door ernstig suicide-gevaar.

Onze medewerkers

24u op 24u, zeven dagen op zeven kwalitatieve zorg leveren vraagt de inzet van velen. In 2007 kon Espero rekenen op 17,85 voltijdse vaste medewerkers en twee projectmedewerkers.

2. Espero in actie

Een volledig beeld geven van onze activiteiten is onbegonnen werk. We beperken ons tot enkele sfeerbeelden, enkele belangrijke evoluties of projecten die we in de verf zetten. Onze kernactiviteit blijft natuurlijk om 20 gezinnen van kinderen met gedrags-of emotionele problemen te ondersteunen, door een intensief behandeltraject dat leefgroepbegeleiding omvat, op indicatie aangevuld met individuele therapie, gezinstherapie, logopedie, schoolbegeleiding en farmacotherapie.

Op zoek naar meer duidelijkheid

In een jonge organisatie moet er zich nog veel uitkristaliseren. Meer duidelijkheid was een rode draad doorheen 2007. Stilaan krijgen we meer zicht op hoe we de dingen willen laten lopen. Thema’s die daarbij aan bod kwamen:

• wat is ieders taak en plek in Espero ? (duidelijke functiekaarten)

• hoe gaan we om met sanctioneren en afzonderen ? (visietekst, vorming)

• wat doen we in moeilijke situaties als weglopen, schoolweigeren, middelenmisbruik, .... (duidelijke procedures)

• hoe moet een goed handelingsplan er uit zien ? (herwerking verslagleidraden)

• wanneer sturen we jongeren op externe time-out ? (visietekst)

• wat verwachten we nog van ouders en context (scherper stellen opname-criteria)

Residentiële zorg is complex teamwerk, dat zich nooit in pasklare antwoorden en procedures zal laten vatten. Toch merken we dat deze duidelijkere ruggegraat ons meer stevigheid biedt.

Het uitbouwen van een netwerk

Als kleine organisatie botsen we geregeld op onze grenzen. Een van de manieren om hiermee om te gaan is zoeken naar samenwerkingsverbanden.

• We bouwden een lokaal netwerk in Opwijk van mensen die gasten zonder school een zinvolle dagbesteding aanbieden. Een onthaalmoeder,een schrijnwerker, het containerpark, een witloofboer, het rusthuis, ... : heel wat plekken toonden zich bereid om een jongere van Espero in te schakelen.

• Espero sloot zich aan bij TOOL, een samenwerkingsverband van voorzieningen rond externe time-outs.

• Espero werkte samen met ter Wende in vakantie-werkingen, rond kwaliteitszorg en rond vorming. Naar de toekomst willen we deze samenwerking verder uitbouwen.

• Groep Intro verzorgde een aantal keer vrije tijdsactiviteiten rond sociale vaardigheden voor onze adolescentengroep.

• Ook een goede samenwerking met de wijkagent is voor ons van belang. Enkele keren per jaar overleggen we met de wijkagent.

ADHD in allochtone gezinnen

Met de steun van de koning Boudewijnstichting kon Espero een educatief pakket uitwerken over ADHD, specifiek voor allochtone gezinnen. Aan de ontwikkeling ging een onderzoek vooraf, waarbij een 50-tal allochtone ouders, en 60 autochtone ouders bevraagd werden naar hun kennis over ADHD. Er gebeurde een literatuurstudie, en er werden ook experts ter zake bevraagd. Na drie proefsessies kreeg het pakket zijn definitieve vorm. Het pakket zal in 2008 uitgegeven worden, en online beschikbaar zijn op www.drukofadhd.be. Het pakket werd voorgesteld op het congres kinder en jeugdpsychiatrie (feb 2008), op de studiedag ‘gedeelde zorg rond adhd’ (mei 2008) en op het congres ‘zorg voor velen’ (sept 2008).

Samenwerken met de jeugdrechtbank

“Onze opdracht als therapeutisch, gezinsgericht centrum vraagt een zekere beslotenheid: vertellen over waar je mee vast zit, wat mislukt dat doe je niet zomaar. We kunnen maar zinvol therapeutisch werk leveren, als we mensen de veiligheid van beroepsgeheim geven, die maakt dat ze hun zwakke plekken,hun ploeteren en falen kunnen tonen en er over kunnen reflecteren. Hoe kunnen we van clienten verwachten dat zij hun onzekerheden, hun zwakke plekken als ouder tonen, als deze informatie doorgegeven wordt aan diegene die moet oordelen over hun bekwaamheid als ouder ?..... Tot zover een fragment uit onze visietekst rond samenwerken met de jeugdrechtbank. Voor een therapeutische setting als Espero is dit geen evidentie. Drie interne denkmomenten monden uit in een visietekst, die waarover we in 2008 in dialoog gaan met de consulenten van de sociale dienst, en de jeugdrechtbank.

Andere therapie-vormen

In 2007 lieten we een 10-tal sessies creatieve therapie organiseren door een externe therapeute. Op deze manier willen we meer diversiteit brengen in ons therapeutisch aanbod. Het experiment werd positief geëvalueerd, en het maakte meteen ideeën los om dit nog uit te breiden in 2008.

Sport en bewegen

We investeerden het voorbije jaar in spel- en sportmateriaal. Een gezonde geest begint immers bij een gezond lichaam: fitness-toestellen, trampoline, fietsen, badmington, basket,..... We creëerden heel wat gezonde uitlaatkleppen.

Personeelsbeleid

Iedereen heeft het over competente en gemotiveerde medewerkers 'vinden en binden', gezien de schaarste op de arbeidsmarkt. Voor de sociale sector is dit extra cruciaal. Hoe wij luisteren, spreken, reageren of niet-reageren, wat we uitstralen, wel of niet kunnen incasseren ('containen') bepaalt immers in grote mate of we tot samenwerking komen met gast en ouders. In 2007 maakten we werk van:

• bijsturen functioneringsgesprekken

• invoeren van procedure nazorg voor medewerkers, met signaalsysteem aan de hand van gele, oranje en rode kaartjes

• duidelijker evaluatietraject voor nieuwe medewerkers

• goede onthaalmap voor nieuwe medewerkers

• medewerkers actief stimuleren om vorming te volgen. We organiseerden collectieve vorming rond Kinderen van Ouders met Psychiatrische Problematiek en rond omgaan met agressie. Elke medewerker wordt uitgenodigd om zijn persoonlijkontwikkelingsplan te maken, en daarin uit te schrijven waarin hij of zij zich verder wil bekwamen, en hoe hij of zij dat wil aanpakken.

Communicatie:

In 2007 deden we een aantal extra inspanningen om de interne en externe communicatie te verbeteren. Intern werd er een electronisch logboek-programma gestart, Tools2Team, wat de informatie tussen begeleiders onderling, tussen begeleiders en therapeuten, beter moet laten circuleren. Ieder teamlid noteert zijn observaties en interventies in een online-webapplicatie, elk teamlid krijgt ook als hij inlogt een berichtje (een alert), dat er iets nieuw genoteerd is. We voerden ook een maandelijkse interne nieuwsbrief in om iedereen op de hoogte te houden van wat er reilt en zeilt in de organisatie.

De externe communicatie pakten we aan door onze website te vernieuwen, met aparte pagina's voor ouders, voor jongere en voor doorverwijzers. We werkten ook een mooie ouderbrochure uit.

Diversiteit

Toegankelijk zijn voor gezinnen uit andere culturen zit mee ingebakken in de missie van Espero. Dit is niet iets wat vanzelf gaat, maar actieve inspanning vraagt. In 2007 startte er een interne werkgroep, het diversiteitsteam. Deze werkgroep liet zich adviseren door het Provinciaal Integratie Centrum Leuven. Enkele eerste adviezen van deze werkgroep konden al in de praktijk omgezet worden:meer aandacht voor bekendmaking van vacatures naar allochtone kandidaten, een volwaardig Halal-menu voor islamitische jongeren, budget voor tolken/vertalers voorzien. Na een bevraging van alle medewerkers zullen er nieuwe acties gepland worden in 2008 en 2009.

Nieuwbouw

Een locatie vinden in Brussel staat vanaf dag 1 op espero’s to-do lijstje. Lang hoopten we om op campus Kasterlinden een inbedding te vinden. Een architecturale studie had de haalbaarheid hiervan zelf aangetoond. In maart organiseerden we dan ook vol vertrouwen daar ons verjaardagsfeest.

Helaas bleken er tussen droom en daad teveel bezwaren. Vanaf juni 2007 werd er opnieuw intensief gezocht op de privé-markt naar bouwgrond en een groot pand. Een tocht langs kastelen en oude kloosters bracht ons uiteindelijk begin september bij een stuk bouwgrond in Haren. Na intensieve contacten met stedenbouw werd besloten een voorlopige verkoopsovereenkomst af te sluiten. Het perceel is immers groot (30are) en erg goed bereikbaar, onze twee belangrijkste criteria. Onduidelijkheid over de aanwezigheid van riolering vormt enige risico,omdat dit het afleveren van een bouwvergunning kan vertragen. We hopen midden 2008 hierover meer zekerheid te hebben, en de koop definitief te maken. Voor de aankoop van deze grond kunnen we rekenen op een subsidie van de Vlaamse Gemeenschapscommissie.

3. Vooruitblik

Espero groeide de voorbije jaren ongelooflijk snel. Er moesten heel veel dingen tegelijk gebeuren. Na anderhalf jaar komt er wat meer rust in onze werking. Het aantal prioriteiten en doelen wordt stilaan overzichtelijk. Beleidsplannen worden korter.

In 2008 is voortgang in het nieuwbouwdossier een eerste prioriteit. Tegen de zomer willen we graag een voorontwerp klaar hebben, zodat najaar benut kan worden om vergunningen en subsidie in orde te brengen. Idealiter kunnen we zomer 2009 beginnen bouwen. Een nieuwbouw is natuurlijk een moment van belangrijke inhoudelijke keuzes: hoeveel leefgroepen ? Hoe groot ? Welke clustering? Gemengd blijven werken ? Om dit denkproces te voeden werd een werkgroep bouw opgericht.

Ook inhoudelijk bouwen we natuurlijk verder.

• Omgaan met agressie: alle begeleiders zullen in het voorjaar een driedaagse volgen rond omgaan met agressie. De bestaande afzonderingsruimtes zullen veiliger gemaakt worden. In najaar 2008 zal een medewerker specifiek opgeleid worden tot agressiecoach, en zal er ook in ons onthaalbeleid van nieuwe medewerkers meer aandacht gaan naar omgaan met agressie. We maakten reeds een eigen introductie-video om veiligheidstechnieken aan te leren, maar dit instrument raakt nog onvoldoende geïmplementeerd. En veiligheidstechnieken zijn nodig, maar niet voldoende: vaardigheden trainen om conflicten te de-escaleren is essentieel. Uit bevraging van begeleiders blijkt de nood hierrond groot.

• Gezinnen met andere culturele achtergrond: Gezinnen uit andere culturen bereiken is een van de kernambities van Espero. In 2008 en 2009 zal dit thema verder aandacht krijgen, met bijzondere aandacht voor gezinnen met islam-achtergrond. Naast vorming voor medewerkers zitten er nog heel wat andere grote en kleine acties in de pijplijn: aandacht voor feestdagen in andere culturen, vertalen van ouderbrochure, contacten met allochtone zelforganisaties leggen, kennismaking met multicultureel Brussel,.... .

• Omgaan met hechtingsproblematiek: heel wat van onze jongeren hebben een moeilijke hechtingsgeschiedenis achter de rug, wat hen belemmert in hun emotioneel en relationeel functioneren. In 2008 willen we onze collectieve vorming toespitsen op de thema's hechting-misbruik.

• Versterken van ons therapeutisch aanbod: samenwerken met externe therapeuten was een boeiende verrijking. In 2008 staan er sessies psychomotoriek geprogrammeerd voor onze lagere school groep, in samenwerking met Meridiaanboog. In de adolescentengroep willen we hippotherapie verkennen als werkvorm. Hiervoor zullen we samenwerken met 'the healing horse'.

  
  

Bijlage: Raad van bestuur en algemene vergadering

De raad van bestuur zag er in 2007 als volgt uit:

Voorzitter: Rene De Wever (MPC Sint-Franciscus)

Secretaris: Jan De Leener (OC Huize Terloo)

Bestuurders: Dr. Annemie Geusens (MPC Sint-Franciscus)

Ann Ghilain (OOOC ’t Pasrel)

André Martein (MPI Levenslust)

Romy Smedts (MPI levenslust) (tot september 2007)

Paul Vervloessem (KI Woluwe)

Kris Demeter (ter Wende)

Lucas Nijs (BO Kasterlinden)

Roos Van Ransbeek (CGGZ Brussel) (tot april 2007)

De leden van de algemene vergadering:

• Voor MPC Sint-Franciscus: Rene Dewever, Annemie Geusens, Jef Scheurweghs en Luc Vandermynsbrugge

• Voor MPI Levenslust: Rudy Charot, Bea Verbeeck, André Martein

• Voor Provincialaat Broeders van liefde: Hendrik Delaruelle, Jan De Leener, Paul Vervloessem, Thierry Delrue