Terug naar publicaties

Inhoudelijk jaarverslag 2006

OBC Espero

Voor Espero was 2006 het jaar van de waarheid. Na een periode van dromen (2003), eerste stappen (2004) en eerste realisaties binnen overbruggingszorg (2005) kon in 2006 onze autonome werking van start gaan. Op 1 april opende Espero zijn deuren, op een voorlopige locatie in Opwijk.

De eerste drie maanden van 2006 waren dan ook erg drukke voorbereidingsmaanden. De huurlocatie in Opwijk, een oud rusthuis, moest grondig gerenoveerd worden. De verf was net droog toen de gasten voor de eerste leefgroep toekwamen. Uit de meer dan 250 kandidaten de juiste begeleiders, hoofdbegeleider, gezinsbegeleidster, logopediste, psycholoog-teambegeleidster en kinderpsychiater selecteren, ook dat was geen geringe uitdaging.

Begin april kwamen de eerste gasten toe. We startten met de lagere school-leefwerking, met een groepje van zeven gasten. Naar het einde van het schooljaar (april) nieuwe scholen vinden was immers niet steeds evident. Eind augustus nam de drukte in huis toe. De resterende plaatsen voor lagere school-gasten werden ingevuld, en de adolescenten-werking startte op. We kregen het goede nieuws dat de laatste klip, een uitbreiding van 16 naar 20 plaatsen was genomen.

Een opstart betekent alles voor de eerste keer meemaken. Heel veel grote vragen over visie en aanpak, maar evengoed heel veel kleine vragen: welke huisarts ? Welke bakker ? Verse groenten of diepvries ? Heel wat van die kleine vragen kregen het voorbije jaar geleidelijk een antwoord. De grote vragen vormen een permanente uitdaging. Een centrum dat een ambitieuze opdracht – duurzame verandering - wil waarmaken voor een moeilijke doelgroep, weet dat het geen pasklare antwoorden zal vinden. Hoe als therapeutisch centrum samenwerken met de jeugdrechtbank ? Hoe met gasten en ouders die hier niet willen zijn, toch tot gedeelde doelen komen ? Hoe constructief reageren op weglopen ? Hoeveel regels, hoeveel vrijheid ? Hoe verschillende disciplines op elkaar afstemmen ? Gemengde groepen of niet ? Het zijn maar enkele van de vele thema's waar we het voorbije jaar mee te maken kregen, en we vermoedelijk de komende jaren nog heel veel rond zullen zoeken.

Alvast bedankt voor uw interesse in onze werking. We luisteren graag naar uw vragen, opmerkingen en bedenkingen.

Mattias Bouckaert

Directeur OBC espero

1 Onze werking in een notendop

Espero biedt residentiële hulp aan gezinnen met kinderen of jongeren met ernstige gedrags- of emotionele problemen. Onze gezinnen hebben meestal al een lange hulpverleningsgeschiedenis. Ze komen in Espero terecht via de jeugdrechtbank, via bijzondere jeugdzorg of kinderpsychiatrie. Vaak zijn er vermoedens van problematieken als ADHD, autisme of verwaarlozing/mishandeling. Espero heeft twee leefgroepen van 10 kinderen: een lagere schoolgroep en een adolescentengroep.

Op het moment van aanmelden is de ontwikkeling van een gast op alle belangrijke levensdomeinen gestagneerd: relaties thuis zijn ernstig verzuurd door aanhoudende conflicten. Relaties met leeftijdsgenoten in stand houden is moeilijk voor onze gasten. Relaties met school en leerkrachten zijn turbulent, en niet zelden volgen schoolwissels en schorsingen elkaar snel op. Emotioneel liggen onze gasten in de knoop met zichzelf: de ene toont dit door auto-mutilatie of suïcidaliteit, de ander door agressie naar anderen, door vandalisme of delinquentie. Gezinnen zelf zijn verbrokkeld geraakt: er is geen eensgezindheid over de aanpak, noch tussen ouders onderling, noch tussen ouders en school, noch tussen ouders en de bredere familie en vaak zelfs niet meer tussen de verschillende betrokken hulpverleners. Er hangt vaak een sfeer van uitputting, moegestreden zijn.

Tijdens een verblijf bij ons willen we op de eerste plaats rust installeren. Dat geeft iedereen de kans om eigen gevoelens te ordenen, om eigen sterktes te (her)ontdekken en zwaktes onder ogen te zien en van daaruit tot een nieuw toekomstproject te komen. We proberen gasten sterker te maken door hun zelfstandigheid te stimuleren, hun communicatieve vaardigheden te versterken en hun reflecteer-vermogen te vergroten. We doen dit doorheen het dagdagelijks samenleven in de leefgroep, in groepsgesprekken en in groepstherapie. We gaan met hen ook in individuele psychotherapie op zoek naar welke moeilijke gevoelens en gedachten hen soms parten spelen, en hoe ze die anders kunnen hanteren en uiten. Waar nodig schakelen we medicatie in. Via logopedie kan er aan leerproblemen en leerachterstand gewerkt worden. We proberen door intensieve, tweewekelijkse gezinsbegeleiding de draagkracht van het gezin te verhogen, en samen met alle betrokkenen uit te zoeken welke vorm van verbondenheid in de toekomst haalbaar is, en wie wat wil en kan veranderen om die te realiseren.

Een verblijf in Espero start met een observatie-periode van acht tot twaalf weken. Na één viertal weken formuleert het team een aantal hypotheses, die dan verder getoetst worden binnen de resterende twee maanden observatie. De observatie-periode wordt afgerond met een synthese-bespreking, waarbij het voltallig team samen met de ouders tot een handelingsplan komt. Daarin worden groeidoelen geformuleerd, die voor alle disciplines de rode draad zullen vormen. Groeidoelen zijn grote thema’s als zelfstandigheid, actiever worden, vertrouwen, vrienden maken en houden, onderhandelen, ..... . Het zijn thema’s waar we zowel met de gast als met zijn gezin, en soms ook met de school en het breder netwerk rond willen werken. Zo willen we duidelijk maken dat de verantwoordelijkheid rond de gewenste verandering niet iets is wat bij één partij (vb. de gast) ligt. Om de drie maanden wordt het handelingsplan samen met de ouders geëvalueerd.

2 OBC Espero in cijfers

Onze aanmeldingen

In 2006 kreeg Espero 71 aanmeldingen. Belangrijke doorverwijzers daarbij waren bijzondere jeugdzorg (31 %), jeugdrechtbank (28 %), en geestelijke gezondheidszorg (18 %). Onze gasten hebben gemiddeld al drie eerdere vormen van hulp achter de rug voor ze in Espero starten. De gemiddelde leeftijd bij aanmelding is 12 jaar. Jongens zijn met 70 % van de aanmeldingen ruim in de meerderheid. 28 % van onze aanmeldingen gaan over allochtone gezinnen.

Het leeuwendeel van deze aanmeldingen komt uit Halle-Vilvoorde (43 %) en Brussel (31 %). De voorlopige locatie in Opwijk maakt dat er ook heel wat aanmeldingen uit oost-Vlaanderen komen (20%), de resterende 6 % komt uit het arrondissement Leuven.

Het is opvallend dat die Brusselse aanmeldingen een wat ander profiel hebben. Het gaat vaker om allochtone gezinnen, hulpverlening heeft meer een gedwongen karakter.

Onze opnames

Het voorbije jaar konden 20 gasten starten in Espero. Voor één gast werd de opname na drie maanden afgerond, voor alle andere liep de opname door in 2007.

• De gemiddelde wachttijd bedroeg ongeveer 5 maanden

• Wanneer we specifiek kijken naar de doorverwijzers van de opgenomen gasten, zien we ongeveer dezelfde verdeling als bij de aanmelding: 40 % jeugdrechtbank, 25 % bijzondere jeugdzorg, 15 % geestelijke gezondheidszorg en 20 % andere.

• Een belangrijke doelstelling van Espero was om een aanbod te ontwikkelen dat ook openstaat voor gasten met een lichte mentale handicap. In 2006 had 25 % van onze gasten een lichte mentale handicap, en 20 % scoorde “zwak begaafd”. Dit vertaalt zich ook naar de onderwijssituatie: 50 % volgt buitengewoon onderwijs, 50 % volgt gewoon onderwijs. Binnen de groep buitengewoon onderwijs gaat het om type 2 (1 gast), type1 (3 gasten), type 3 (4 gasten) en type 8 (twee gasten).

• 15 % van onze gezinnen zijn (minstens deels) van allochtone origine. Hier is er wel een lichte ondervertegenwoordiging van het aantal aangemelde allochtone gezinnen (28 %) versus het aantal opgenomen gezinnen (15 %).

Onze medewerkers

Eind 2006 kon Espero rekenen op 17, 43 VTE vaste medewerkers, en 1,25 projectmedewerkers voor projecten rond fondsenwerving en ADHD bij allochtone gezinnen.

Competente medewerkers zijn onze grootste kracht. Logisch dus dat er geïnvesteerd wordt in vorming.

• Collectieve vorming rond conflicthantering voor alle begeleiders

• 5 medewerkers volgden langdurende psychotherapie-opleidingen (KULeuven, Leren over leven, IPPR, Korzybski-instituut)

• Studiedagen rond autisme, dyslexie, ADHD, samenwerking in jeugdhulp

• Onze preventie-verantwoordelijke volgde een 10-daagse basisopleiding veiligheid.

3 Enkele specifieke projecten

Lezen en schrijven stimuleren

Geschreven taal is voor heel wat van onze gasten geen evidentie. Met de steun van het Postfonds konden we materiaal aankopen om de liefde voor het geschreven woord bij onze gasten te vergroten. We zorgden o.a. voor een leeshoek; een huisbibliotheek met strips, romans en ook psycho-educatieve verhalen; tijdschriften; boeken met taalspelletjes; taalstimulerende gezelschapspelen, .... . Natuurlijk is ook de computer een dankbare bondgenoot. Elke leefgroep kreeg zijn eigen computer.

Duurzame ontwikkeling

Espero was een van de laureaten in de projectoproep: “duurzame ontwikkeling in het jeugdwerk” van de Koning Boudewijnstichting. Het voorbije jaar deden we 20 duurzame acties (o.a. spaardoucheknoppen, brooddozen, heroplaadbare batterijen, spaarlampen, vegetarische maaltijden, standaard recto-verso printen, alleen A+ toestellen kopen, ....) . In januari 2007 organiseerden we een tentoonstelling rond duurzame ontwikkeling, waarbij we heel wat klassen uit Opwijk op bezoek kregen. Elke bezoeker kon zijn eigen ‘duurzaamheidscore’ berekenen met de test hiernaast !

Culturele participatie stimuleren

Espero viel in de prijzen bij het Elia-Fonds, met een project rond creativiteit en culturele participatie. We konden een leuk pakket knutselmateriaal samenstellen. Onze gasten krijgen een gevarieerd cultureel programma voorgeschoteld: naar een concert, een sportmanifestatie, een tentoonstelling en één keer per jaar op restaurant ! Want gastronomie is toch ook cultuur ?

ADHD in allochtone gezinnen

Het project van Espero – ADHD en allochtone gezinnen: gedeelde zorg als basis voor gedeeld begrip – was één van de tien laureaten van de projectoproep van de Koning Boudewijnstichting rond ADHD. In dit project willen we via onderzoek nagaan hoe allochtone gezinnen aan kijken tegen ADHD-symptomen, en hoe een mogelijk verschil in visie de samenwerking met hulpverleners kan bemoeilijken. Het project wil psycho-educatief materiaal ontwikkelen dat kan bijdragen aan meer gedeeld begrip. Dit project startte eind december 2006, en loopt tot februari 2008.

4 Externe samenwerkingsverbanden

Onze eigen huis op orde stellen, de interne werking uitbouwen was in 2006 onze absolute prioriteit. Naar buiten treden, netwerkvorming bleven dus voorlopig eerder beperkt. Espero participeerde aan volgende overleg-groepen:

• Brussels Regionaal Overleg gehandicaptenzorg

• Regionaal Overleg gehandicaptenzorg – minderjarigen

• Netwerk crisishulp - Integrale jeugdhulp

5 Uitdagingen voor de toekomst

Espero staat op eigen benen. Dat het een verhaal van vallen en opstaan zal worden, weten we nu al. De inhoudelijke uitbouw wordt beslist soms moeilijk, maar schrikt ons niet af. Competente en creatieve medewerkers, de grote broer en zus-steun van andere voorzieningen, ... we hebben het volste vertrouwen in onze hulpbronnen.

Goede ideeën alleen volstaan niet. Een goede werking vraagt ook voldoende middelen, en goede infrastructuur. Hier liggen voor Espero de grootste uitdagingen.

• Op vlak van infrastructuur tikt de klok voor de realisatie van een nieuwbouw. Vermoedelijk moeten we in de zomer 2009 onze voorlopige locatie verlaten. We hopen samen met de Brusselse overheden zo spoedig mogelijk een concrete locatie in Brussel te vinden.

• Fondsenwerving blijft voor een kleine, startende organisatie een permanente opdracht. Zelfs met tussenkomsten van de Vlaamse en Brusselse overheden voor de nieuwbouw, blijft de eigen inspanning voor de vzw niet gering. De steun van bedrijven, stichtingen en particulieren blijft meer dan ooit broodnodig, want we moeten een bedrag van ruim 200.000 € bijeen krijgen !

6 Samenstelling Raad Van bestuur

De raad van bestuur zag er in 2006 als volgt uit:

Voorzitter: Rene De Wever (MPC Sint-Franciscus)

Secretaris: Jan De Leener (Huize Terloo)

Bestuurders: Dr. Annemie Geusens (MPC Sint-Franciscus)

Ann Ghilain (OOOC ’t Pasrel)

André Martein (MPI Levenslust)

Romy Smedts (MPI Levenslust)

Paul Vervloessem (KI Woluwe)

Kris Demeter (ter Wende)

Lucas Nijs (BO Kasterlinden)

Roos Van Ransbeek (CGGZ Brussel)

De algemene vergadering is als volgt samengesteld

Rene Dewever

Annemie Geusens

Jef Scheurweghs

Luc Vandermynsbrugge

Rudy Charot

Bea Verbeeck

André Martein

Romy Smedts

Hendrik Delaruelle

Jan De Leener

Paul Vervloessem

Thierry Delrue